İsmail Hakkı Küpçü

DÜNYA BARIŞINI OLUŞTURMANIN YÖNTEMLERİ

Dünya Barışı ancak, farklı inanış ve anlayışların birbirlerine hoşgörülü yaklaşımlarıyla tesis edilebilir. Farklı guruplar, gerek kendi içlerindeki, gerekse birbirlerine karşı uygulamalarında adalet üzerine hareket ederlerse barış perçinlenir. Hak, adalet ve hoşgörü barışın temelidir. Ancak, hukuku uygulayarak haksızlıkları önleyecek güç olmazsa yine barış olmaz.

Ancak günlük hayatımızda veya yönetici isek, ilgili kararlarımızda hoşgörüyü, hak ve adaleti tesis etmek zordur. Bazı konularda net düşünceler oluşabilir. Fakat birçok konuda net bir fikir sahibi olmak zordur.

Ceza verilmesi gereken durumlarda hoşgörü göstermek, zafiyet oluşturur. Benzer şekilde, hoşgörülü olunması gereken yerlerde, ceza verilmesi de yanlış olur. Bu sebeple kararlarımızı alırken mümkün olduğu kadar hassas davranmalıyız.

Hak ve adalet kelimeleri, kulağa hoş gelen güzel kavramlardır. Ama birçok durumda uygulamak çok zordur. Bu zorluk iki yönde kendini gösterir. Birincisi, hak ve adaletli kararın hangisi olduğu hususunda, aynı gurup içerisinde farklı fikirler ortaya çıktığı için, seçim zordur. İkincisi, hak ve adaletli davranışın ne olduğunu birlikte belirlesek bile, aldığımız karar ile menfaatlerimiz birbirine zıt ise, uygulamakta çok zorlanırız.

Bütün bu zorlukları, her insan kendi hayatında yaşamıştır. Birçok ünlü felsefeci bu konularda fikir yürütmüştür. Fakat düşünen insan olan bu felsefeciler de, çoğu zaman kararsız kalmışlardır. Bazen, kendilerinin aldıkları kararları, hayatlarının sonraki kısmında değiştirmişlerdir. Hattâ, önceki fikirlerinin tam tersini savunmuşlardır.

Diğer taraftan, felsefeciler arasında çok şiddetli tartışmalar olmuştur. Birbirlerinin, hayata ve insanlığa bakışlarını eleştirmişlerdir. Felsefeciler,  “niçin?” sorusuna cevap aramışlardır. Ancak, insanları tatmin edici cevaplar bulunamamıştır. Eğer bulsalardı, öncelikle kendi fikirleriyle bir süre sonra çatışmazlardı. Eğer bulsalardı, birbirlerini eleştirmezler veya uzlaşma sağlanırdı. Böyle bir durum hiç olmadı, gerçekleşmesi de beklenilmiyor. Çünkü felsefeyi en özlü bir şekilde tanımlayan söz: “felsefe, yolda olmaktır” deyişidir.

Bu durumda, başvurabileceğimiz tek kaynak kalmaktadır. O da Kur’an’dır. Yani Allah’ın kelâmıdır.  Ancak, Kur’an’ı yorumlayan din adamlarının birbirinden farklı olan fikirlerine bakılınca, burada da bir sorun olduğu anlaşılmaktadır. Birçok din adamının, diğer bazılarını zındıklıkla suçlayan tavırlarına bakıldığında, meselenin büyüklüğü daha iyi anlaşılmaktadır.

Bu sitede, din adamlarının fikirlerindeki bu tip sorunlar ve çözümleri konusunda çok farklı başlıklar altında yazılar yazdık. Dolayısıyla bu yazımızda bu yönlere girmeyeceğiz.

Sorunları azaltabilmek için, Kur’an’ı, başkalarının bize anlatmasını beklemeden, önce kendimiz okuyacağız. Bıkmadan defalarca okuyacağız. Aklımıza takılan soruları, din adamlarına soracağız. Artık bizim de konu hakkında bilgimiz olduğundan, onların cevaplarını sorgulayabileceğiz. Eğer bizim doğru dürüst bir bilgimiz ve fikrimiz oluşmadan, sadece din adamının cevabıyla hareket edersek, biz de aynı yanılgıya düşeriz. Biz de, o din adamı gibi, başka din adamlarını suçlarız. Biz de, belki de Kur’an’da olmayan fikirleri, var gibi algılar ve yanılgı içerisinde oluruz. Hem de yanıldığımızı bilmeden, kendimizi en doğrusunu biliyor zannederek.

Kur’an’a baktığımızda, Yüce Yaradan, peygamberlerine “gidin onlara anlatın, haber verin, siz sadece uyarıcı ve müjdecisiniz” diyor. Ama sonunda, onlardan söylenenleri kabul etmeyenlere zor kullandırmıyor. Peygamberlerine, Kâfirun Suresi 6ıncı ayetle “sizin dininiz size, bizim dinimiz bize” diyerek onlardan uzaklaşmalarını tavsiye ediyor. Dolayısıyla Allah, farklılıklara hoşgörü ile bakılmasını istiyor. Diğer taraftan Hucurat Suresi 13’te, bizleri, boylara ve kabilelere Kendisinin ayırdığını, bizzat Yüce Yaradan söylüyor. Yani birçok konudaki farklılıklarımız, doğuşumuzla birlikte bizimle.

Maide 8’de “… Bir kavme olan kininiz sakın ha sizi adaletsizliğe sevketmesin…” buyruluyor. Nisa Suresi 58’de ise, Allah, bizden emanetleri ehline vermemizi istiyor. Maide 106’da, akrabamız da olsa şahitliğimizi hiçbir karşılığa değişmememizi emrediyor.  Nisa 135: ”Ey iman edenler! Kendiniz, ana babanız ve en yakınlarınızın aleyhine de olsa, Allah için şahitlik yaparak adaleti titizlikle ayakta tutan kimseler olun. (Şahitlik ettikleriniz) zengin veya fakir de olsalar (adaletten ayrılmayın). Çünkü Allah ikisine de daha yakındır. (Onları sizden çok kayırır.) Öyle ise adaleti yerine getirmede nefsinize uymayın…” diyerek daha ayrıntılı bilgi veriyor.

Enam 152’de, ölçüyü ve tartıyı tam yapmamız isteniyor. Bakara 262’de mallarımızı, başa kakmadan ve gönül incitmeden infak etmemiz isteniyor. Nahl 71: “Allah, rızık yönünden bir kısmınızı diğerlerinden üstün kıldı. Kendilerine bol rızık verilenler, rızıklarını ellerinin altındakilere vermiyorlar ki, onda eşit olsunlar. Durum böyle iken Allah’ın nimetini inkâr mı ediyorlar?” Bu ayet bize, sahip olduğumuz maddi zenginliklerin, sadece kendi gayretimizle olmadığını vurguluyor. Zenginliğin tamamen bize ait olmadığını anlayınca, paylaşmak kolay olur. Paylaşılınca kavga değil, barış olur.

 Yüce Yaradan, bizden adil davranışlar bekliyor. Mümtehine 8. “Allah, sizi, din konusunda sizinle savaşmamış, sizi yurtlarınızdan da çıkarmamış kimselere iyilik etmekten, onlara âdil davranmaktan men etmez. Şüphesiz Allah, âdil davrananları sever.”

Yüce Yaradan, bizlere adaletli,  hoşgörülü ve yardımsever olmamızı, kinle hareket etmememizi öğütlüyor. Ama haddi aşarak saldıranlara karşı da gereken cevabı gerektiğinde en sert biçimde vermemizi istiyor. Peygamberlerini inkâr etmekle kalmayarak, peygamberlerinin beraberindekilere kötülük yapanları bizzat Allah en sert bir şekilde cezalandırıyor.

Bizlere bu şekilde yol gösterirken, dünyanın huzurunu bozmak isteyenlere karşı mücadeleye çağırıyor: Hac 40 ve Bakara 251 ile “bazılarını bazılarıyla defetmeseydik, dünyada huzur bozulurdu” diyerek, bizden, dünyada huzuru sağlamak için, zalimlere karşı mücadele etmemizi istiyor.

Aşağıdaki ayet, genel bir özet gibidir:

Bakara 177: “İyilik, yüzlerinizi doğu ve batı taraflarına çevirmeniz(den ibaret) değildir. Asıl iyilik, Allah’a, ahret gününe, meleklere, kitap ve peygamberlere iman edenlerin; mala olan sevgilerine rağmen, onu yakınlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışa, (ihtiyacından dolayı) isteyene ve (özgürlükleri için) kölelere verenlerin; namazı dosdoğru kılan, zekâtı veren, antlaşma yaptıklarında sözlerini yerine getirenlerin ve zorda, hastalıkta ve savaşın kızıştığı zamanlarda (direnip) sabredenlerin tutum ve davranışlarıdır. İşte bunlar, doğru olanlardır. İşte bunlar, Allah’a karşı gelmekten sakınanların ta kendileridir.”

Yazımızın kısa alanında, Kur’an’dan bu kadar örnek verebildik. Eğer, Kur’an’ı kendimiz bıkmadan okursak, çok daha fazlasını göreceğiz. Defalarca okuduğumuzda anlayacağız ki, bizim için, hem kendi iç dünyamızdaki barışı, hem de dünya barışını tesis edecek yol, Kur’an’ın tavsiye ettiği yoldur.

Bu hususlardaki uygulamalarla ilgili olarak, Türk tarihi bize rehberlik edecek örneklerle doludur. Türklerin uyguladıkları ve dünya uygarlığına kazandırdıkları, anlayana hoşgörülü, anlamayana keskin kılıç misali, ama her halükârda adil yönetim anlayışına, bugünkü dünyanın daha çok ihtiyacı vardır. Bu konularda, “Tarihin Aydınlattığı Gelecek” adlı kitabımızda kısa örnekler verilmiştir.

KERAMETİ İLMİYE, KERAMETİ KEVNİYEDEN DAHA HAYIRLIDIR

Başlıktaki söz, İsmail Hakkı Bursevi’ye aittir. Bursevi’ye göre, yer altındaki madeni keşfeden bir mühendis, mezardaki ölünün berzahtaki (ruhlar âlemi anlamında) konumunu keşfeden bir veliden daha hayırlı bir iş görmüştür. Dolayısıyla ilim, en büyük keramettir. Kevni kerametten daha üstündür.

Keramet, aslında genel anlamda, “kâinatın yaratılışının mucizesi” anlamındadır. Fakat halk arasındaki algılanışı farklıdır. Halka göre keramet, Peygamberlerin ve bazı kişilerin, şaşılacak işler yapması, mucize niteliğinde sonuçlar doğuracak hallerinin olmasıdır. Halkın anlayışına göre, keramet sahibi bir kişi havada uçabilir veya aynı anda iki faklı yerde görülebilir.

Kevniye, kevn yani varlık alemiyle ilgili demektir. Dolayısıyla kevni keramet sahibi olduğu düşünülen bir şahsın, başkasının kalbini okuyabildiğine inanılır. Diyelim ki bir şeyhin müritlerinden (öğrencilerinden) birisi, herhangi bir üst yönetici veya tacir hakkında, kendi yaşadıklarına binaen, onun dürüst olmadığını düşünmektedir. Fakat şeyhi, “ben onun kalbine baktım, kalbi temiz”  derse, mürit açısından sorun kalmaz. Artık, o yönetici veya tüccar hakkında fikri değişir ve onları dürüst insan olarak değerlendirir. Hele bir de şeyhi hakkında “onu aynı anda hem Kâbe’de hem de mahalledeki camide namaz kılarken görmüşler” diye bir şayia varsa, şeyhinin her dediği geçerli olur. Velev ki, o mürit, karşı tarafın yolsuzluk ve soysuzluğunu gözüyle görmüş olsa dahi.

Hâlbuki bu sitede yayınladığımız “Maturidi anlayışının terk edilmesinin Müslümanların hayatlarına etkileri” başlıklı yazımızda bu konuda şöyle demiştik: “Aslında mucize dediğimiz şeyler, Allah nezdinde sıradan işlerdir. Allah, yarattığı kâinatın düzgün işleyişi için kurallarını koymuştur. Ancak, Yüce Yaradan, Kendi koyduğu kurallara mahkûm değildir. Mahkûm olanlar yaratılanlardır. Yaratıcı, her gün iş başındadır ve yeni şeyler yaratmaktadır.”

Yüce Yaradan, elbette, sevdiği kullarını korumak için, insanların mucize olarak değerlendirecekleri hususları oluşturur. Ancak peygamberleri dâhil hiçbir kuluna, başkasının kalbini okuma özelliği vermemiştir. İnsanların kalbini, ancak ve ancak Allah okur. İnsanların kalplerine bir düşünceyi ancak Yüce Yaradan indirir. İnsanların kalplerini ancak Yüce Yaradan mühürler.

Hud Suresi 120: “Peygamberlere ait haberlerden kalbini yatıştıracak olanlardan her türlüsünü sana kıssa olarak anlatıyoruz. Bunda da sana bir hakikat, müminlere de bir öğüt ve ibret gelmiştir.” Demek ki, kalplerimizi yönlendirecek olan, Allah’tır.

Kehf Suresi 28: “Nefsince de, sabah akşam rızasını isteyerek Rablerine yalvaranlarla beraber candan sabret. Sen dünya hayatının süsünü isteyerek onlardan gözlerini ayırma. Kalbini, bizi anmaktan gafil kıldığımız, nefsinin kötü arzusuna uymuş ve işi hep aşırılık olan kimseye uyma.”

Eğer Allah’ın çok sevdiği bir kulu olan Hz. Muhammed (s.a.v.) insanların kalplerini okuyabilseydi, Yüce Yaradan’ın uyarmasına gerek kalmadan kendisi onlardan, yani nefsinin kötü arzusuna uyan insandan uzaklaşırdı.

Aşağıdaki Abese Suresinin ilk 11 ayeti de, benzer konu hakkındadır. Hz. Muhammed, çarşıda karşılaştığı bir Kureyş ileri gelenini ikna etmek için uğraşırken, o sırada gelen bir âmâ ile ilgilenmez. İşte Yüce Yaradan, bu durumun yanlışlığını aşağıdaki ayetleriyle anlatır.

80.1.(Peygamber) Yüzünü ekşitti ve döndü.

80.2. Kendisine âmâ geldi, diye.

80.3. Ne bilirsin, belki o temizlenecek?

80.4. Veya öğüt belleyecek de öğüt ona fayda verecek.

80.5. Ama buna ihtiyaç hissetmeyene gelince,

80.6. Sen ona yöneliyorsun.

80.7. Onun temizlenmemesinden sana ne?

80.8. Ama sana can atarak gelen,

80.9. Allah’tan korkarak gelmişken,

80.10. Sen onunla ilgilenmiyorsun.

80.11. Hayır hayır, sakın. Çünkü o Kur’ân bir öğüttür.

Eğer Hz. Peygamber, karşısındaki Kureyş ileri geleninin kalbini okuyabilseydi, hiç böyle bir hata yapar mıydı? Elbette yapmazdı.

Peki, Allah, son peygamberine vermediği bu özelliği, hangi şeyhe vermiş olabilir? Eğer bu soruyu birbirinden haberi olmadan farklı şeyhlerin müritlerine soracak olursak, hepsi de kendi şeyhlerinde bu vasfın olduğunu söyleyecek, başka kimsede kalp okuma özelliğinin olmadığını ifade edecektir.

Yine bu sitede yayınladığımız, “Allah, planlarının bazılarını, insanların kalplerine müdahale ederek uygular” ve “Allah müminlere yardım eder” başlıklı yazılarımızda, kalpleri okuyan ve bilen Allah’ın, bu bilgileri doğrultusunda mümin kullarına nasıl yardım ettiği hakkındaki tahminlerimizi, Kur’an’dan ayetlerle ifade etmeye çalışmıştık.

Yazımızın başlığındaki sözün sahibi Bursevi, 1652-1725 yılları arasında yaşamıştır. İlmi eserlerinin çokluğuna rağmen, halk arasında tasavvufçu yönüyle tanınmıştır. Bu sebeple, kendisinin keramet sahibi bir veli olduğuna inanılır. İlmi araştırmaları hakkındaki eserleri de yeterince korunamadığından, günümüze çok azı ulaşmıştır.

Bu durum tıpkı, Ebu Hanife’nin konumuna benzemektedir. Ebu Hanife, reyci yani akıl ve kıyasla fikir yürütüyor diye itham edilerek ölümüne sebep olacak kadar cezalandırıldığı halde, günümüzde hadisçi olarak tanınmaktadır. Hattâ günümüzdeki Hanefi Mezhebi mensubu din adamlarının önde gelenleri, reyciliğin dinen yasak olduğunu ve bunların din yıkıcı olarak kabul edileceklerini sürekli vurgularlar. (Ebu Hanife’nin durumu konusunda, “İmam Gazali Neden Önemli” başlıklı yazımızda kısaca bilgi vermiştik.)

İsmail Hakkı Bursevi ve İmamı Azam Ebu Hanife gibi âlimleri bize bu şekilde tanıtanlar da muhtemeldir ki, başkalarının kalplerini okuduklarını iddia eden bazı din önderleridir.

Kur’an ayetlerinde olmayan konuları varmış gibi değerlendirerek, kerameti kevniyeden bahsetmek, en hafif deyimiyle yanlıştır. İnsanlar için keramet, yani şaşılacak işler yapmak, sadece ilimle ilgilenilerek elde edilir. Allah’ın kurduğu sistemi anlamaya çalışırken edindiğimiz bilgilerle yapacağımız buluşlar, cihazlar, aletler vb şeylerle insanlığa fayda sağlarız. Bizim kevni keramet veya mucize olarak değerlendirdiğimiz şeyler, yalnızca Allah’ın dilemesiyle gerçekleşen işlerdir.

Allah’ım, bizler, Senin bize verdiğin özelliklerle sınırlıyız. Senin yanında aciz kullarınızız. Senin ise, her şeye gücün yeter.

YAŞAMIN ANLAMI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

(Not: Bu yazı Eylül 2014’te bu sitede yayınlanmıştı. Silindiğinden aynen yayınlıyoruz.)

Zengin bir ailenin çocuğu olan ve bilge bir kişiliğe sahip Rus asıllı Lev Nikolayevic Tolstoy (1828-1910), tarihteki ünlü filozofları, düşünürleri, Buda’yı, Hint felsefesini vd. inceleyerek onların da sorduğu şu sorunun cevabını arar.

“Bugün yaptığım, yarın yapacağım şeyin sonucu ne olacak, bütün yaşamımın sonu ne olacak?”

Diğer bir ifadeyle sorular şöyle sorulabilir der: “Niçin yaşıyorum? Niçin arzuluyorum? Niçin çalışıyorum?”

Veya “Hayatımda kaçınılmaz olan ölümümle yok olmayacak bir anlam var mıdır?” ve “Birçok geçmiş meşhur yazardan daha ünlü olsam ne olacak?”

Tolstoy hayatının en önemli sorularına, uzun yıllar süren bir sebatla ve o an ilgilendiği alanda yaşayarak cevap arar. Önce deneye dayalı ilerleyen pozitif bilimlere başvurur. Bu ilimler kendisini uzağa ve aydınlığa baktırmasına rağmen, sorularına uygun bir cevap alamaz.

Aynı şekilde felsefe gibi nazari bilimlerden cevap arar. Ama onlarda sadece karanlıklar bulur, cevap bulamaz.

“Yaşamın anlamı nedir?” sorusuna bilimin cevabı ” Hiçbir şey’’ şeklindedir.

‘’Ben neyim? Bütün evren nedir? ‘’ sorularına felsefenin verdiği cevap “Her şey ve hiçbir şey!’’ Ve “niçin?” sorusuna da ‘’ Bilmem!’ şeklindedir. Eğer o, gerçekten felsefe ise, bütün işi zaten bu soruyu sormak olmalıdır diye düşünür.

Tolstoy, uzun süren araştırmalarından ve çevresindeki insanlarla görüşmelerinden sonra yaşamın anlamını, gençliğinde reddettiği inançta bulur. Kendisinin ancak Tanrı’ya inanınca yaşadığını, canlanıverdiğini anlar. Ona inanmadığı zaman ise ‘’hayat da yok oluyordu’’ der. ‘’Tanrı, hayattır’’ düşüncesine varır.

Hatasını, sadece aklı kullandığında, ölümlü ile ölümlüyü karşılaştırmış olmasında görür. Hâlbuki inanç, ölümlü ile ölümsüzü ilişkilendirerek soruya cevap verebilmektedir.

Diğer bir hatası olarak şöyle düşünür: “Akıl olmasa, benim için hayat da olmaz, ama bu akıl eğer yaşamın yaratıcısı ise, yaşamı nasıl inkâr edebilir?” Yani akıl, yaşamın meyvesidir ve bu akıl bu yaşamı inkâr etmektedir.

Bu defa hem Hıristiyanlığı hem de Hıristiyanlığın inancını yaşayan fakir insanları inceler. Tolstoy kendisini bu fikre öyle bir iman ile verir ki, bütün servetini köylülere dağıtır ve onlar gibi yaşamaya başlar.

Bu dönemde, Hıristiyanlığı anlatan Kilise yetkililerinin yalanlarına şahit olur. Protestanlık, Katoliklik, Ortodoksluk anlayışlarının birbirlerinden farklı yanlarını araştırır. Aksatmadan katıldığı ‘’Akşam Ekmeği’’ ve ‘’Ekmek-Şarap” gibi ayinlerdeki yapaylıkların farkına varır. Kutsama törenleri, oruçlar, putlara ve ikonlara (Hıristiyan azizlerinin küçük heykelleri) tapınmalar Tolstoy’u iter.

Çevresini, insanları, İznik Konsülünde kabul gören çeşitli İncil’leri ve Kilisenin tavırlarını inceledikçe, inancı gittikçe zayıflamaya başlar.

Köylülerin cehaletine imrenir. Kendisi için açık bir çelişkinin ifadesini bulduğu inanç ilkeleri, onlar için hiç de yanlış değildir.

Luthercilik, Katoliklik ve Ortodoksluğun birbirini düşman gibi görmeleri, kendisini umutsuzluğa iter. ‘’Eğer iki iddia birbirini yalanlıyorsa, ne biri, ne öteki, inanç olması gereken gerçeği içerisinde bulundurabilir.’’ der.

Sonunda şöyle düşünür: ‘’Hem yalan, hem de gerçek gelenekteydi. Kutsal denilen gelenekte ve kutsal yazılardaydı. Hem yalan hem gerçek, Kilise denen şeyden geliyordu.’’

Hemen kutsal kitabı ve geleneği incelemeye başlar. ‘’Eski katı aklımın ölçülerine göre, bana ne kadar tuhaf görünse de o, kurtuluşun tek ümididir ‘’ diyerek incelemelerini çok dikkatli yapar. Basılı eserlerde ve sözlü anlatımlarda birçok yalan bulur. Yalanla hakikati ayırmaya çalışır. Ama aradığı cevabı net olarak bulamaz.

Soruların cevabına Kur’an’da bakacak olursak, belki cevaba yaklaşırız İslamiyet açısından bakılınca insanın yaratılmasının iki sebebi var. Birincisi, insana yeryüzünde Allah’ın vekil yöneticisi görevi verilmesidir (Bakara Suresi 30. ayet). İkincisi ise Allah’a kulluk etmeleridir (Zariyat Suresi 56. Ayet).

Yüce Yaradan, insanların omuzlarına yüklediği vekil yönetici görevlerini yerine getirebilmeleri için,insanlara akıl ve irade vermiştir. Kur’an Yunus Suresi 100. ayette ‘’Aklını işletmeyenler üzerine pislik atılacağını‘’ söyleyerek, yöneticilik görevinde aklı kullanmanın şart olduğunu vurgular.

Aklın açıklamakta yetersiz kaldığı konular veya aklın, nefsin hâkimiyetine girdiği durumlar için Allah, insana irade vermiştir. İradenin iki temel kaynağı vardır. 1)İnsanların ortak akıllarının günümüze kadar geliştirdiği deneye dayalı bilimlerdir. 2)Vahiy yoluyla Allah’ın bizzat gönderdiği yol gösterici ayetlerdir.

Pozitif ve nazari ilimler, insanın bizatihi kendisini ve evreni Allah’ın verdiği akıl sayesinde inceleyerek, Yüce Yaradan’ın kurduğu düzen ve yaşam hakkında fikir sahibi olmaya çalışırlar. Bu sebeple insan iradesine olumlu yönden destek verebilirler.

Ama yaşamın anlamını netleştiren, bilgi, vahiy yoluyla gelenlerdir. Yeniden dirilme, din (ödül ve ceza) günü, cennet-cehennem inancı olmazsa, hayat anlamını yitirir. Tolstoy ve çok sayıda insanın düşündüğü gibi, intihar ederek anlamsız olan yaşama son vermek istenilir.

Tolstoy “hem yalan hem de gerçeğin, kutsal yazılardan ve Kilisenin tavırlarından‘’ geldiğini söylerken haklıdır. Dolayısıyla gerçeğe ulaşmak için, Kutsal yazıların kaynaklarının ve bu yazıları öğretenlerin durumu çok önemlidir.

Yüce Yaradan, gönderdiği bütün kitapların tahrif edilerek insan kelamı karıştırılması üzerine Kuran’ı, kendi koruyuculuğuna almıştır. O halde Kur’an, şaşmaz ve kıyamete kadar yol göstericidir.

Ama aynı Hristiyanlık ve Yahudilik anlayışında olduğu gibi, İslâmiyet’te de şaşmaz ilkeler şeklinde vahiy yoluyla gelen bilgileri, saptırma yoluna gidilmiştir. Kur’an bizzat Allah’ın korumasında olduğu için değiştirilememiştir. Ama “konular Kur’an’da tam açıklanmamıştır, iyi anlamak için Kur’an okumak yetmez, hadis, icma (bütün din âlimlerinin ortak görüşü), kıyas gibi ek kaynaklar şarttır” denilerek, Kutsal’ın içerisine yalanlar serpiştirilmiştir.

Hâlbuki Enam Suresi 114. Ayette ‘’Deki: ‘Şimdi Allah size her şeyi inceden inceye açıklayan bir kitap indirmiş iken, ben Allah’tan başkasını mı hakem isteyeceğim…”

En’am suresi 38. ayet: ‘’Hem yerde debelenen hiçbir hayvan ve iki kanadıyla uçan hiçbir kuş yoktur ki sizin gibi bir ümmet olmasınlar. Biz Kitap’ta hiçbir eksik yapmamışızdır; sonra hepsi toplanır Rablerine haşronulurlar. ‘’

Demek ki Yüce Yaradan’ın Kitabında her şey inceden inceye açıklanmış, hiçbir eksik bırakılmamıştır. Diğer taraftan insanların yaşamının olduğu gibi, hayvanların yaşamlarının da anlamının olduğu vurgulanmıştır.

Demek ki, akıl yoluyla edinilen bilgi nasıl insan yanılgıya götürebiliyorsa, Kutsal’a sonradan yapılan eklemeler de insanı yanılgıya götürüyor. Çünkü Allah, insana yeryüzündeki vekilliğine yetecek kadar akıl ve ilim gücü vermiştir. Asıl ilim, Kendi yanındadır. O’nun ilmini yazmaya bütün denizler mürekkep olsa, yetişmez.

Her insan dünyaya kendisinin değil, Allah’ın iradesiyle gelmiştir. Yüce Yaradan insana hem akıl hem nefis vererek, imtihana tabi tutulacağını göstermiştir. Tolstoy’a göre her insan, kendi ruhunu mahvedebilir de kurtarabilir de.

Ruhu kurtarması, insanın, Yüce Yaradan’ın gösterdiği yolu takip edip etmemesine bağlıdır.Bu hususta da karar ve hareketinde serbesttir. Ebedi hayat olan ahirette karşılığını alacaktır.

Sonuç olarak yaşamın anlamı hakkında şöyle bir düşünceye varırsak mantıklı olur. Yaşamın amacı, yeryüzünde Yüce Yaradan’ın vekil yöneticiliğini layıkıyla yapmaya çalışmaktır. Ve bize akıl verdikten başka, irademize yardımcı olacak şekilde uyarıcılar göndererek ve merhametini çok geniş tutarak bizleri ebedi cennetine almaya çalıştığı, bizleri yarattıklarının birçoğunun üstüne çıkardığı için, Allah’a şükrederek huzuru aramaktır.

Aslında insan; aklını, sınırlarının olduğunu bilerek kullanırsa, açıklanamaz iddiaların,sadece inanmanın bir sonucu ve inanç ödevi olmadığını anlar. Onları aklın varsayımları gibi düşünebilir. Bunları sadece inanç ödevi haline getirenler, din adına fetva veren çıkarcı veya bilgisiz insanlardır.

Hayatımızı anlamlandıran bir diğer husus, biz öldükten sonra da amel defterimizin kapanmayacağını bize bildiren Kur’an sayesinde, çalışmalarımızın değerinin kıyamete kadar artarak devam edeceğini anlamamızdır. Bu yargıya, kıyamet kısmı hariç, aklımızı kullanarak da gelebiliriz. Yüce Yaradan’ın verdiği akıl sayesinde insan; iyiyi-kötüyü, doğruyu-yanlışı, haklıyı-haksızı ayırabilir. Gelecek nesiller tarafından iyi anılmakla, kötü anılmanın farkını anlar. Fakat ahiret hayatının varlığını bilmezsek, bu anlamanın bir faydası olmaz.

Allah’ım bizlere; milletimize, İslâmiyet’e, insanlığa hizmet edebilmemiz için mücadele azmi ver, hizmetimiz sırasında hak ve adaletten ayrılmamamız için irade gücü ver. Senin verdiğin aklı, güzelliklere ulaşmak için sonuna kadar kullanma imkânı ver.

GERÇEK FAİL ALLAH’TIR, AMA İNSAN DA FAİLDİR

Bu sitede yayınladığımız “Allah Dilemezse Biz Dileyemeyiz”  başlıklı yazımızda Allah’ın gerçek fail olduğunu Kur’an’dan örnekler vererek ifade ettik. Ancak insanın da tasarruf hakkının olduğunu, hem Allah’ın hem de insanın, tasarruflarında bağımsız olduklarını yazdık.

İnsan fiillerini yaparken, kullandığı her şey kendine aittir. Kişi fiilini işlerken bedenini, aklını ve iradesini kullanır. Bunlar insanın kudretini ifade eder. Dolayısıyla kullandığı kudreti kendisine aittir. Fakat bu kudret, Allah’ın insana verdiği bir özelliktir. Bu özellikler aynı zamanda kişinin ayrılmaz bir parçasıdır. Yüce Yaradan’ın insana verdiği bu kudret, ilâhi yasalar bütünüdür.

Demek ki insan, Allah’ın kendisine verdiği kudret ölçüsünde fiilini işler. Ama Yüce Yaradan, insana verdiği akıl, ,irade ve vicdanın kullanımında insanı özgür bırakmıştır. Bu hususta daha önce yayınladığımız “Allah insanlara sınırı çizer, sınırlar içerisinde serbest bırakır” ve “İslâm, Özgürlükçü Bir Dindir” başlıklı yazılarımızda Kur’an’dan örnekler vermiştik. Bu sebeple, insanın fiilini oluştururkenki tasarrufu tamamen kendisine aittir.

İnsanın kendi fiilini, kendi kudretiyle oluşturması, bir şeyi “yoktan yaratma” anlamına gelmez. Diğer taraftan “ilâhi kudreti” de sınırlamaz.

Yine bu sitede yayınladığımız, “Allah, planlarının bazılarını, insanların kalplerine müdahale ederek uygular” ve “Allah Müminlere Yardım Eder” başlıklı yazılarımızda, Yüce Yaradan’ın, insanların işledikleri fiillere nasıl müdahale ettiği hususunda Kur’an’dan ayetlerle fikir yürütmüştük. Allah, sevdiği kullarını korumak için, onlara karşı mücadele edenlerin fiillerine müdahale ederek, gerçek failin Kendisi olduğunu bizlere her zaman göstermiştir.

Sevdiği kullarına kimi zaman, melekleri ile yardımcı olur. Onları düşmanlarından korur. Kimi zaman insanların kalplerine bazı düşünceleri indirerek destekler. Dolayısıyla, insanın kendi sahip olduğu, diğer bir deyişle Allah’ın ona verdiği kudret ile fiilini işlemesi, Yüce Yaradan’ın kudretini sınırlamaz.

Diğer taraftan, Allah’ın insana verdiği özgürlük de, ilâhi kudreti sınırlamaz. Yüce Yaradan, insanın özgür iradesiyle işlediği fiillere göre ona karşılık verir. Kendini düzeltenlere, önceki paragrafta belirtildiği şekilde, melekleriyle yardım eder. Onların güzelliklere ulaşabilmesinin önünü açar. Kendini düzeltmeyenlerin de haksız fillerini, yine önceki paragrafta ifade edildiği gibi, engeller. En azından, sevdiği insanlara verebilecekleri zararları engeller. Bu arada dürüst ve masum insanlardan hak ve adaletsizliğe karşı mücadele edenleri de korur. Çoğunu bu dünyada korur. Hepsini ahret hayatında korur.

Bütün bunlar gösteriyor ki, gerçek fail Allah’tır. İnsanın fiilinin sınırını, Yüce Yaradan dilediği gibi çizer. Allah’ın dilemesi de, bizim özgür irademizle yaptığımızın karşılığı şeklinde tecelli eder. Biz haksızlık peşinde koşarsak, Allah, bizi istediği gibi cezalandırır. Bu cezalandırma şahıslar için olduğu gibi, guruplar ve halklar için de geçerlidir. Çünkü guruplar ve halklar da, kendi fiillerini kendileri oluşturmaktadır. Veya onlar adına fiili oluşturanlara karşı elinden gelen mücadeleyi yapmamaktadır. Hattâ bazıları, fiili oluşturan yöneticilere destek vermektedir. Kur’an’da gurupların ve halkların cezalandırılmaları hakkında yeterince örnek vardır.

Allah’ım, bu dünyaya güzel eserler bırakmak isteyenlere, mücadele azmi ver, zihin açıklığı ver, irade gücü ver.

Senin her şeye gücün yeter.