İsmail Hakkı Küpçü

BARDAĞI TAŞIRAN, SON DAMLADIR

Yüce Yaradan Kur’an’ında bazı peygamberleriyle ilgili bilgiler verir. Peygamberlerini yalanlayanların başlarına gelenleri, örnekleriyle bizlere anlatır. Bizlerin ders almamızı ister.

Ancak iki peygamberi için verdiği misaller, sonsuza kadar bütün nesiller için ibrettir. Biri Nuh peygamber dönemindeki tufandır. Bu tufanla ilgili olarak, dünyanın farklı bölgelerindeki eski her milletin destanlarında (Sumerler, Mısırlılar, Asurlular, Orta Asya’daki Türkler, Çinliler vb.) değişik bir anlatımı vardır. Tevrat ve İncil’de de bu olaydan bahsedilir. Yani binlerce yıldır insanlık tufan konusunda bilgi sahibidir.

Allah bu bütün dünya için ibret olacak tufan olayını, Hz. Nuh’un duasından sonra gerçekleştirmiştir. Bütün iyi niyetli gayretlerine rağmen derdini anlatamayınca, başka çare bulamayan Hz. Nuh, herkesin Rabbine dua etmiştir. Nuh Suresi 26: Nuh demişti ki: “Ey Rabbim! Yeryüzünde kâfirlerden hiçbir kimse bırakma!”. Saffat Suresi 75: “And olsun ki Nuh Bize yalvarıp yakardı, Bizde hakikaten duayı ne güzel kabul ederiz.”

İkinci ibretlik vaka, Firavun ve kavminin denizde boğulmasıdır. Bu olayda da, Firavun ile her türlü konuşmasında sonuç alamayan Hz. Musa, sonunda Yüce Yaradan’a yakarmıştır.

Yunus Suresi 88.ayet: “Musa dedi ki; ‘Ey Rabbimiz! Sen Firavun’a ve kavmine dünya hayatında bir ziynet ve nice nice mallar verdin; yolundan saptırsınlar diye mi ey Rabbimiz? Ey Rabbimiz! Mallarını sil süpür ve kalplerini şiddetle sık. Zira o acı azabı görmedikçe iman etmeyecekler.”

9. ayet: “Peki duanız kabul olundu. Siz yine istikamete doğruluğa devam edin ve kendini bilmeyenlerin yoluna uymayın.” buyurdu.

Demek ki, çaresiz kalan ve son çare olarak dua eden mazlumlar, Allah’ın gösterdiği yoldan ayrılmadan yürümeye devam ederlerse, Yüce Yaradan’ın yardımına mazhar oluyorlar. Nitekim atasözleri de bu durumu başka bir şekilde bahseder: “Alma mazlumun ahını, çıkar aheste, aheste.”

Diğer taraftan, ibret alınacak güzel örnekler de vardır. Meselâ, Ebu Zer. Gifari kabilesinin soyguncu bir üyesi olan Ebu Zer, kendi iradesiyle Müslüman oldu. İslâmiyet’e girdikten sonra, gelecek nesillere örnek gösterilen en dürüst Sahabeler arasına girdi. İnşallah ahiret yurdunda da, Yüce Yaradan onu, Cennetinin varislerinden kılar.

Bir başka örnek insan, Hz. Ömer’dir. O da Müslümanların en korktukları düşmanları iken, kendi iradesiyle İslâmiyet’e girdi. Sonrasını herkes biliyor. Benzer şekilde, Müslümanların Uhud Savaşında yenilmelerine sebep olan Halid bin Velid gibi, sonradan kendini düzelten nice güzel örnek olan şahsiyetler var.

Biz kendimize hangilerini örnek alırsak ve davranışlarımızı ona göre yönlendirirsek, Yüce Yaradan da bizlere öyle muamele etmektedir. Hidayet isteyene hidayeti vermektedir. Zorbalığa, insanları aldatmaya devam edene ise, bardağı taşıran son damlayı bekleyerek karşılık vermektedir.

Gelecek nesillerce nasıl anılacağımızın seçimi, bize ait. Ama unutmayalım ki, bardağı taşıran son damlayı biz bilemeyiz, Rabbimiz bilir.

BARIŞ, HÜKÜMLERİN EN GÜZELİDİR

Yazının başlığı, Osmanlı Türk Devleti’nin anayasası olan Mecellenin hükümlerinden biridir. Savaşçı bir millet olarak bilinen Türkler, Müslüman olmadan önce de benzer duyguları taşımışlardır.

Nitekim önceki yazılarımızdan birinde belirttiğimiz gibi, Balkan Bulgar Türklerinin hakanı Kurum Han, 810’lu yıllarda şöyle demektedir: “Doğru insanı ve yalancıyı Tanrı bilir. Biz Bulgarlar, Hıristiyanlar (Bizanslılar) için çok iyilikler yaptık. Ancak, onlar bunu çabuk unuttu. Fakat Tanrı biliyor.”

Türkler zaten böyle bir yapıda olduklarından, Müslüman olduktan sonra, İslâm’ın gerçek hükümlerine önce kendileri uymaya çalışmışlar, sonra başkalarına uygulamaya uğraşmışlardır. Bu hükümlerin en başında adil olmak, gittikleri yerlerde hak ve adaleti tesis etmeye çabalamak gelir.

Eğer barış ortamı oluşturulursa, hak ve adaleti tesis etmek kolaylaşır. Barış, hem içeride hem çevrede olmalıdır. Bu sebeple Türklerin fütuhatlarının bile çoğunun özünde, bu anlayış vardır.

Allah, kimsenin makamıyla ve zenginliğiyle uğraşmamıştır. Herkesin makamı ve zenginliği kendinedir. Sonunda her insan, sahip olduklarının hesabını Yüce Yaradan’a verecektir. Allah’ın peygamberleri dâhil, hiç kimse için hesap vermekten kaçış yoktur.

Yüce Yaradan, her insan için nasıl uyarmışsa, makam sahipleri ve zenginleri de ikaz etmiştir. Onların sorumluluklarının daha fazla olduğunu örneklerle anlatmıştır. Yapılan uyarılardan sonra kendilerini düzelterek, güzel işler yapmaya başlayanları affedeceğini, bütün Kutsal Kitaplarında buyurmuştur.

Firavun ve Karun’u bizlere örnek olarak vermesinin sebebi vardır. Onlar, Yüce Yaradan’ın defalarca uyarılarına rağmen, kendilerini düzeltmemişlerdir. Aksine komplolarına devam etmişlerdir. Bu sebeple Allah her ikisini de, böyle insanları temsil etmeleri açısından, gelecek nesillere ibret olacak şekilde cezalandırmaktan çekinmemiştir.

Yeniden böyleleri ortaya çıkarsa, tekrar aynı şekilde cezalandırmaktan da çekineceği düşünülemez. Dilediğini, uyurken veya su içer, yemek yerken cezalandırır. İstediğini çevresiyle birlikte yok eder.

Nitekim Firavun ve Karun’u doğrudan Kendisi cezalandırmıştır. Yüce Yaradan dilemezse, biz ne bir adım atabiliriz, ne de bir söz söyleyebiliriz. Allah’ın her şeye gücü yeter.

Bununla beraber Allah, Kendisinden af dileyen, düzeleceğine sözler veren ve sözlerinde duran makam sahiplerinin ve zenginlerin konumlarını devam ettirmelerine karşı olmamıştır. Çünkü zaten, insanları farklı özelliklerde yaratarak, toplumsal düzenin kurulması için ortam sağlayan Yüce Yaradan’dır. Eğer her insanı benzer özellikte yaratsaydı ve hepimize benzer şeyleri verseydi, toplumsal hayatımız olur muydu?

Yüce Yaradan, yarattığı bütün canlılar gibi, insanların da toplum içerisinde birlikte yaşamalarını istemiştir. Bir toplumda elbette makamlar, dolayısıyla makam sahipleri olacaktır. Benzer şekilde zenginler ve fakirler olacaktır. İnsanlardan beklenilen, aslında Allah’ın verdiği bu imkânlarını, insanları ezerek şahsi menfaatlerini artırma yönünde kullanmamalarıdır.

Makamlar, halka hak ve adaletle hizmet yerleridir. Zenginlik, fakirleri kollamak içindir. Böyle davrananların geçmiş hatalarını, Yüce Yaradan’ın affetmesi umulur. Ama hatalarını anladıklarını söyleyerek özür dileyenler, içten pazarlıklı davranmaya devam ederlerse, Tolstoy’un bir hikâyesinin başlığını hatırlamaları faydalı olacaktır: “Allah, gerçeği bilir, ama sabırla bekler.”

İKİ DÜNYA SAVAŞININ GÖRÜNMEYEN SEBEPLERİ

Dünyanın gördüğü, sivillerin de bilerek öldürüldüğü bu iki savaşın görünür sebepleri hakkında çoğunluk bilgi sahibidir. Ama savaşa karar veren politikacıları etkileyen sebepler üzerine fazla durulmamıştır.

Dünyamızın güzel geleceği için bu sebepleri ve olayları iyi irdelemek zorundayız. Eğer suçu, sadece bazı önder yöneticilere yüklersek, aynı savaşların tekrarlanması için davetiye çıkarmış oluruz.

II. Dünya Savaşı, toplamda, 60 milyon civarında insanın ölümüne neden olmuştur. Bilhassa bu son savaşın çıkmasını etkileyen sebepleri anlamak için çok daha gerilere giderek, fikir alanındaki gelişmeleri mercek altına almamız gerekir.

Roma İmparatorluğu dönemindeki anlayış, günümüzdeki gelişmiş ülkelerdekinden çok farklı idi. Roma devrinde toplumun önderi olan insanlar, zenginlikleriyle değil, kahramanlıklarıyla itibar kazanırlardı. Özgür bir insan ücret karşılığında çalışamazdı. Roma senatörleri hem kanun gereği hem de geleneklere göre, iş adamı olamazlardı. Aristo’ya göre, ”veren insan, muhteşem insandı”. Biriktiren insanın itibarı yoktu.

Romalılar din değiştirdikten sonra da anlayış değişmedi. Çünkü zenginlik hırsı, Katolik Hıristiyan anlayışında da yer bulamamıştı. Nitekim Matta İncili 19. Bölüm 23-24: “İsa öğrencilerine ‘size doğrusunu söyleyeyim’ dedi. ‘Zengin bir kişinin Göklerin egemenliğine girmesi güç olacak. Yine şunu söyleyeyim ki, devenin iğne deliğinden geçmesi, zenginin Tanrı egemenliğine girmesinden daha kolaydır.”

Romalılarda ırkçılık anlayışı yoktu. Yerine geçebilecek soylular-halk ayrımı vardı. Fakat İncil’de sınıflaşmayı ve ırkçılığı destekleyecek hiçbir madde yoktur. Aksine bütün İncillerde, “sevgi”, “merhamet”, “eşitlik” konuları işlenmiştir. Ancak, Roma İmparatorluğundan sonra Avrupa’da çok sayıda devletçik oluşması, aralarındaki rekabeti körüklemiş ve ırkçılık yolunu açmıştır. Ayrıca Yahudilerin “Tanrı katilliği” ile suçlanmaları sonucunda giderek artan Yahudi düşmanlığı, ırkçılık anlayışının temellerini atmıştır.

Bu değişime rağmen, zenginlik hırsı ve ırkçılığın sistemleşmesi, Avrupalıların “Aydınlanma Çağı” dedikleri dönemde olmuştur. 18 ve 19. cu yüzyılda ortaya çıkan düşünürler birbirleriyle kıyasıya tartışmalara girişmişlerdir. Bu düşünürlerin kimi duygusal algıyı, kimi sezgiyi, kimi aklı, kimi iradeyi, kimi deneyciliği, kimi faydacılığı ön plana almıştır.

Çağın kurucusu sayılan İngiliz John Locke (1632-1704), “toplumun temeli, bireydir” demiştir. Bireycilik ve serbest pazarı savunmuştur. Sadece bu düşüncelerinde kalsa mesele yok. Ama Ticaret Odası kurucu üyesi olduğundan kölecilik konularında da fikir beyan etmiştir. Ona göre insan “beyazdır”. Zenci, insan değildir.

Üç yıl sürgün kaldığı İngiltere’de, bu fikirlerden etkilenen Fransız Voltaire (1694-1778) benzer fikirleri savunmuştur. Fransa’da özgürlük ortamının doğması için mücadele eden Montesquieu (1689-1755) ise, özgürlüğü bütün insanlara layık görmez. Tanrı’nın iyi bir ruhu kapkara bir bedene yerleştirmiş olabileceğini kabul etmez.

Alman İmmanuel Kant (1724-1804),  yazdığı “Yüce ve Güzel Olanı Hissetme Üzerine Gözlemler” adlı eserinde Afrikalıların zekâları olmadığını ileri sürer. Kant ırkları dörde ayırır. Amerikalı ırk tarihçisi Earl W. Count, Kant’ın yüzyılının en derin ırkbilimsel düşüncesini ürettiğini savunur.

Hegel (1770-1831) “Dünya Tarihi Üzerine Dersler” kitabında “Afrika’yı sömürgeleştirmek, Afrikalıları tarihle tanıştırma sürecinin tamamlayıcısıdır” diyerek sömürgeciliği aklar.

Yeni bir dinin kuruculuğunu yapmaya çabalayan Auguste Comte (1798-1857) Tanrı’ya değil, topluma tapmaktan bahseder. Kurduğu dinin temelinin sevgi olduğunu söyler. Ama ırkçılık yapmaktan geri kalmaz. Sadece, üstün olan beyaz ırkın böyle bir olguyu oluşturabileceğini savunur.

Friedrich Engels (1820-1895), Fransa’nın Cezayir’i işgalini onaylarken hadisenin, “Uygarlığın gelişmesi için önemli ve talihli bir olay” olduğunu düşünür. Hattâ ABD’nin Kaliforniya’yı Meksikalılardan alması üzerine benzer fikirleri ifade eder “…Muhteşem Kaliforniya, orada ne yapacağını bilmeyen tembel Meksikalılardan alındı….Bu ilerlemedir….Böylesi bir ülke zor kullanılarak tarihin içine alınmıştır.”

Engels bu makalesini, Komünist Manifestosundan sonra 1849 yılında ele almıştır. Engels böyle olunca Marks da ondan geri kalmaz. Venezuelalıların kurtarıcı (el libertador) dedikleri halk kahramanı Simon Bolivar (1783-1830) için, Engels ile birlikte yazdıkları “Latin Amerika Tarihinde” Bolivar için, “zalim, budala, korkak” gibi terimler kullanmışlardır.

Benzer düşüncelerini, bağımsızlık için mücadele eden Çinliler için de, “ırsi olarak aptal” diyecek kadar ileri götürmüşlerdir.

Sadece beyazlar dışındakileri değil, Avrupalılar dışındaki beyazlar dâhil bütün ırkları aşağılayan Avrupalı düşünür sayısı çok fazladır. Çünkü birbirlerini etkilemişlerdir. Bu yarışta, kapitalist anlayıştan komünist anlayışa, o dönemdeki zengin her ülkenin düşünürleri katılmışlardır.

Dolayısıyla politikacıları, devlet yöneticilerini de etkilemişlerdir. Ünlü düşünürlerin zenginlik konusundaki fikirleri, soyluların dışında, halk içerisinden bir burjuva sınıfı oluşmasına sebep olmuştur. Zenginlik hırsı geniş kitleleri etkisi altına almıştır.

Öyle ki, zenginliğin karşısında olan Katolik Hıristiyan anlayışı bile karşı koyamamıştır. Zenginliği ilk aklayanlar Kalvinist papazlar olmuştur. Kalvinistler, Katolikliğin aksine, “çalışıp kazanan ve biriktiren Tanrı’nın sevgilisidir”  anlayışını savundular. Önce faizi ikiye ayırdılar. Tüketim borcununkine “riba” dediler, yasağı devam ettirdiler. Ticari borcunkine “faiz” dediler ve yasakladılar. Fakat Fransız ihtilâlinden sonra ikisi de serbest oldu.

Irkçılık ve başkalarını ezme pahasına elde edilen zenginlik teşvik edilince, savaşlar da sıradan bir sonuç oldu. Hegel’e göre savaş, sadece doğal bir durum değil, aynı zamanda ahlâkidir. Devletlerin uyuşmazlıkları, sadece savaşla çözülebilir. Bir devlet diğerine “doğa kanunları” ölçeğinde bakmalıdır. Tıpkı, “aslanın avına baktığı gibi” bakmalıdır. Zaten Hegel, barışın yetenekleri körleştirdiğini savunur.

“Savaş politikanın devamıdır” diyen Alman General Clausewitz’in (1780-1831) düşüncesindeki görülen eksikliği de, Lenin tamamlamıştır. Lenin’e göre, “politika savaşın devamı” sayılmalıdır.

Buraya kadar yazılanlardan daha geniş bilgi elde etmek isteyenler, İbrahim OKUR’UN “Arsızlık ve Kültür” adlı eserinden faydalanabilirler.

Şimdi kendimize soralım. Ünlü düşünürleri methedip, sadece savaşları yönetmiş politikacı ve askerlere kızmak, acaba ne anlam ifade eder. “Yeryüzünün efendisi olacak yönetici bir ırk” arayışı içerisindeki Alman Nietzche’nin (1844-1900) felsefesini övüp, bu düşünceyi uygulamaya koyan Hitler’i suçlamak neyi çözer.

Demek oluyor ki, dünyamızı güzelleştirmek için sadece yöneticilerin gayret etmeleri yetersiz kalacaktır. Nasıl canlılar bütün yönleriyle dengeli büyüyorlarsa, dünya insanlığı da bütün yönleriyle dengeli gelişmelidir. Düşünürü, pozitif ilimcisi, sosyal bilimcisi, politikacısı, yöneticisi, ekonomisti, halk önderi, iş sahibi zengini, medyası, askeri, velhasıl toplumu etkileyen her gurubun sorumluluğu vardır. Ben böyle düşünüyorum diyerek, kendine göre yorumlarla hareket eden veya konuşanlar uyarılmalıdır. İnsanlar “şeytani” değil, “Rahmani” düşüncelere yönlendirilmelidir.

İnsanlığa her konuda yol gösterecek tek eser, bizzat Yüce Yaradan’ın korumasında olan ve insanlığın huzuru için bizlere yol gösterici olarak gönderdiği Kur’an’dır. Faydalanmak istediğimizde Kur’an, hem günlük hayatımız hem de toplum hayatı için şaşmaz ifadelerle, insanlık var oldukça bize rehberlik etmeye hazırdır.

Allah insanları farklı özelliklerde ve ayrı kavimler halinde oluşturmuştur. Bir kavmin diğerini küçümsemesini istemez. Hucurat Suresi 11. ayete göre, ileride belki o kavim dünya insanlığı için daha hayırlı işler yapacaktır. A’raf Suresi 181’e göre Kavimlerden beklenen, Hak’ka rehberlik ederek, adaletle hükmetmeleridir.

Diğer taraftan Yüce Yaradan kullarının fakrü zaruret içerisinde yaşamalarını istemiyor. Dünyadaki bütün güzel nimetlerin, bizim için olduğunu müjdeliyor. Ancak zenginliği de, helâl yollardan elde etmemizi istiyor. Faizle veya başkalarını ezerek değil, çalışarak ve helâl kârlarla elde ettiğimiz zenginliğimizi fakirlerle paylaşmamızı tavsiye ediyor. Çünkü Yüce Yaradan, “bazılarımız bazılarına iş gördürebilsinler” diye insanları farklı özelliklerde yarattığını söylüyor. Dolayısıyla zengin olmamızın sebebini oluşturan, Yüce Yaradan’dır. O halde, Allah’ın bahşettiğini paylaşmak bizim lehimizedir. Yüce Yaradan böyle yapanların kazançlarını bereketlendirir, hayatlarını huzurlu kılar.

ALLAH SIRLARI DA BİLİR FISILTILARI DA

Tövbe Suresi 78. Ayet: “Henüz bilmediler mi ki Allah onların sırlarını da bilir, fısıltılarını da ve Allah gizli şeyleri çok iyi bilendir.”

Bırakın gizli yerlerdeki konuşmaları, düşünceleri bile Allah’ın duyduğuna, Yüce Yaradan’a dua eden bütün insanlar bilirler. Eğer bilmeseler, kendileri dua ederken başkasının duyacağı şekilde sesli konuşmayıp, sadece zihinlerinden geçirerek dua ederler mi?

Demek ki, Yüce Yaradan ve melekleri düşüncelerimiz dâhil, her hareketimizden haberdarlar. Biz gizli konuşmalarımızda veya dualarımızda başkalarının iyiliği için istekte bulunursak Allah, hemen daha fazla (on katına kadar) iyilikle bize karşılığını verir. Kimimiz bize gelen iyiliklerin, Yüce Yaradan’dan geldiğini anlamayabiliriz. Ama bizim bilmememiz sonucu değiştirmez. Allah bizim yaptığımız güzel işlerin mükâfatını vermiştir.

Eğer kimsenin duymadığını veya görmediğini düşündüğümüz yerlerde, gizli konuşma ve davranışlarımızla, bazılarına haksız yere ve hileyle tuzaklar kurmaya çalışırsak, bilelim ki Allah mutlaka bizi takip ediyor.

İbrahim Suresi 46: “Gerçekten onlar hilelerini yaptılar, Allah indinde de onlara tuzak var, isterse onların hileleri dağları, yerinden oynatacak olsun.”

Ayet gayet açık. Hile yapmak istediğimiz kişi veya kişiler, Allah yolunda mücadele eden insanlar ise, isterse hilelerimiz dağları yerinden oynatacak olsun, hiçbir işe yaramaz.

Dağları yerinden oynatacak hileden iki anlam çıkarılabilir. Birincisi doğrudan kendi gücümüzün büyüklüğüne güvenerek en sert müdahalede bulunmaktır. Diğeri, hileyi dolambaçlı yapmaktır. Öyle ki, iş ortaya çıktığında hileyi bizim yapmadığımız kanaati oluşsun.

Fatır Suresi 43: “Yeryüzünde bir kibirlenme ve bir suikast düzeni! Hâlbuki fena düzen ancak sahibinin başına geçer; o halde öncekilerin kanunundan başka ne gözetirler? O halde Allah’ın kanununda bir değişiklik bulamazsın. Allah’ın kanunun da bir sapma da bulamazsın!”

Demek ki, hem kibirden arınacağız, hem de suikast düzeni kurmayacağız. Eğer bunları yaparsak, Yüce Yaradan hepsini bizim başımıza geçirir. Allah’ın kanununda da bugüne kadar hiç kimse bir sapma bulamamıştır.

Biz yanlışlarımızda devam ettiğimizde, Allah bizi darlıkla sıkıştırır. Bekler ki, biz yanlışımızdan dönelim. Özür dileyelim. Yüce Yaradan’ın hoşuna gidecek davranışlarda bulunalım.

Enam Suresi 42: “Andolsun, senden önce birtakım ümmetlere de peygamberler gönderdik. (Peygamberlerini dinlemediler.) Sonunda, yalvarsınlar da tövbe etsinler diye onları şiddetli yoksulluk ve darlıklarla yakaladık.”

43: “Hiç olmazsa onlara azabımız geldiği zaman yakarıp tövbe etselerdi ya. Fakat (onu yapmadılar) kalpleri katılaştı. Şeytan da yapmakta olduklarını zaten onlara süslü göstermişti.”

Ayetler evrensel olduğundan, sadece peygamberleri dinlemeyenler için değil, hepimiz için geçerlidir. Bizler Yüce Yaradan’ın varlığını bildiğimiz halde, O’nun dediklerinin tersini yaparsak, biz de peygamberlerini dinlemeyenler arasına gireriz.

Allah’ım, kalplerimizin katılaşmaması için bizlere zihin açıklığı ver. Eğer bizler, Senin bizi uyarmandan sonra düzelir, salih ameller işlersek, bizlerin geçmiş günahlarımıza mağfiret buyur. Bizleri Hud Suresi 34. ayettekilerin durumuna düşürme.

Hud Suresi 34. “Ben size nasihat etmek istemiş isem de, Allah sizi helak etmek istiyorsa, benim nasihatim size fayda da vermez. Rabbiniz O ve siz nihayet O’na döndürüleceksiniz.”

İNSANLIĞIN HUZURU VE DİNDARLIK KONUSUNDA YAPILABİLECEKLER

Konu insanlığın huzuru olduğu için, insanı ilgilendiren her alanda çalışmalar yapılmalıdır. Bir alanda yapılacaklar, diğer alanlarla uyumlu, bazen ortak olmalıdır.

Tarihin Aydınlattığı Gelecek isimli kitabımda, bir ülkenin bütün yönleriyle kalkınabilmesi ve insanları huzuru için, on ayrı alanda birden çalışma yapılması ve tedbirler alınması gerektiğini vurguladım.

Bu alanlar şunlardı: Eğitim, Kültür, Maliye-Vergi, Üretim-Teknoloji, Bilim, Dış Politika, Kurumlaşma-Devlet, Ordu, Adalet-Hukuk ve Sağlık.

Bütün alanlarda yapılabilecekler, ülke bazında bazı değişiklikler gösterebilir. Elbette her ülke, tarihsel gelişimine ve insanlarındaki genel anlayışa göre kendine özgü tedbirler alacaklardır. Ancak bütün dünya ortak hareket ederlerse, sonuç daha iyi olur.

İnsanlığın huzuru konusunda bu yazı kapsamında yazılabilecekler sınırlı olacaktır. Ancak bu konu, değişik yönleriyle başka yazılarımızda ele alınacaktır. Bu yazıda genel anlamda işin temelini oluşturan konular ele alınacaktır.

İnsanoğlu ruhunun derinliklerinde, “kesinlik” ve “inanç” arzusu taşır. Bir insanda hem kesinlik hem de inanç üst seviyede olursa ona “kesin inançlı” denilir. İşte biz de, buradan yola çıkacağız. Zaten Kur’an’ın yöntemi de, önce kesinlik ve imanı oluşturmaktır.

Tarihe baktığımızda, gerek bütün semavi dinlerde, gerekse Budizm’de, Hinduizm’de Marksizm’de, iş hayatında, aşk hayatında, vatan müdafaasında vb konularda her zaman kesin inançlılar olmuştur.

Kesin inançlı insanların mücadele azimleri, en üst seviyededir. Ta ki, inançlarındaki kesinlik azalana veya kaybolana kadar geri dönmezler. Kesinlik biterse, mücadele de biter. Güvendiği dağlara kar yağdığını gören bir insan, neredeyse hayata küser. Bu sebeple insanlardaki kesinlik ihtiyacının zedelenmemesi gerekir.

Kesinliğin zedelenmemesi için, öncelikle inandığı davasının hak ve adalet üzerinde inşa edilmiş olması gerekir. İkinci olarak, bu davayı savunanların, inandıklarını yaşayan insanlar olmalıdır.

Günümüzde bütün insanlığa şamil olabilecek (kapsayacak) bir kesinlik, sadece Kur’an’da vardır. Hükümleri birbiriyle çelişmeyen, insanlığın huzuru için gönderilen, bir insanın hayatının her önemli kararı için hükümler içeren, korunmasını Yüce Yaradan’ın üstlendiği tek Kitaptır.

Kur’an’ın yol göstericiliğine rağmen günümüzde İslâm Âlemi, kötü bir örnek durumundadır. Bu nedenle Kur’an’ın söylemlerinin uygulamalarını, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) dönemini esas alarak takip etmeliyiz.

İnsan-din-Tanrı ilişkilerinde sonradan oluşan kurumlar ve gurupların çoğunluğunun, insanlardaki kesinlik anlayışını yıktığını söylemek yanlış olmaz. Çünkü bu kurum ve gurupların çoğu, kendilerini haşa! Yüce Yaradan’ın yerine koyarak, insanlara notlar veriyorlar. Dini zorlaştırıyorlar. Birbirlerine ve kendilerine zulmediyorlar.

Hz. Muhammed ise, Sahabesinin, çok hassas düşündüğü için Kur’an hükümlerine uymadığı şeklinde anlamsız bir suçluluk duygusu beslemesine izin vermekten nefret ederdi. Sahabelerini bazen, “Allah yükümlülükleri kolaylaştırmanız için sizleri gönderdi, zorlaştırmanız için değil” diyerek ikaz ederdi. Zaten Kur’an hükmü de aynı idi.

Hz. Peygamber, maneviyatın, kişinin nefsini yani dürtülerini kabul etmesi ama bunlara hâkim olmaya çalışması anlamına geldiğini yerleştirmeye çalışırdı. Esas olanın özdenetim olduğunu vurgulardı. Hz. Muhammed’in Kur’an’ı yorumlarında, Cihadın özü, barış arayışı idi.

Günümüzdeki dini kurumlar ve gurupların çoğu, Hz. Muhammed’in uygulamalarının neredeyse tam tersini yapmaktalar. İnsanların huzursuz olmalarına sebep olmaktadırlar. Dolayısıyla kurumlar ve guruplara bu yönde çeki düzen vermek gerekiyor.

Kur’an’da bilimle uğraşanların, Allah’a doğru yaklaştıklarından bahseder. Burada kastedilen bilim, doğal bilimlerdir. Sosyal bilimler dediğimiz disiplinler sonradan ortaya çıkmışlar ve bilim dalı olma iddiasında bulunmak için gayret sarf etmektedirler.

Önceki yazımızda anket sonuçlarını verdiğimiz gibi, doğal bilimlerle uğraşanlar arasındaki dindarlık oranı %50 civarındadır. Hem de modern çağda nasıl olur diye sorduracak şekilde. Eğer, pozitif ilimlerde sadece ciddi başarılar göstermiş ilim insanları üzerinde bir araştırma yapılsaydı, dindarlık oranının daha yüksek çıkması ihtimali yüksek olurdu.

Bu sonuçlar bize yapacaklarımız konusunda yol gösteriyor. İnanç konusunda toplumu aydınlatacakları, başarılı pozitif ilim insanları arasından seçmeliyiz. TV’lerde sadece sosyal disiplinlerin ve teologların katılacağı tartışma programları, halkın kafasını daha çok karıştırmaktan başka bir işe yaramaz. Mutlaka pozitif bilimlerin değerli insanları tartışmalara dâhil edilmelidir.

Kaptan Custov’un Cebelitarık boğazında, tuzlu su ile tatlı suyu birbirine karıştırmayan bir sistemin olduğunu gözlemlemesi, Kur’an’da bundan bahsedildiğini öğrenmesi (Rahman Suresi 19-20. ayetler) ve bunu insanlarla paylaşması, dini kurumların en tepesindekilerin yaptıkları konuşmalardan daha etkili olmuştur.

Benzer şekilde hayvanlar âlemindeki belgeseller, bir yaratıcının varlığının, insan mantığında en çok yankı bulan göstergeleridir. Yüce Yaradan da Kur’an’ında, bütün hayvanların da insanlar gibi toplum halinde olduklarını vurgular. Hayvanlara verdiği içgüdü ve ihtiyaçları kadar akıl sayesinde bütün hayvanlar, ne yapacaklarını, dostlarını, düşmanlarını, toplum hayatını vb bilmekte ve öğrenmektedirler.

Önceki yazımızda belirtiğimiz gibi, doğal ilimler “nasıl” sorusuna, dinler ise “niçin” sorusuna cevap ararlar. Felsefe gibi sosyal disiplinler de “niçin” sorusuna cevap arama iddiasındadırlar.

Hâlbuki filozoflar, sosyologlar ve psikologlar yakından incelendiklerinde, birçoğunun kendi ömürleri içerisinde dâhi, birbirine zıt fikirler savundukları anlaşılır. Daha kendisini ikna edememiş olanların, insanlara yol göstermeleri beklenir mi? Aksine kendi kafaları nasıl karışık ise, herkesin kafasını da öyle karıştırırlar.

Biz kesinlik aradığımıza göre, pozitif bilimlerin başarılı insanlarının çalışmalarından ve fikirlerinden faydalanmalıyız. Biz inancımızı ancak böyle güçlendiririz.

İnsanların kafalarının karışmasına sebep olan bir başka kurum, siyasettir. Siyaset sonuç alma sanatıdır. Muhalefette iken farklı, iktidar sorumluluğu ve şartları altında farklı davranılabilir. Dolayısıyla, politikacı iyi niyetli bir bile olsa, toplum tarafından “kıvırtan” biri olarak algılanır. Dolayısıyla anlattıklarına inananlar azalır. Oy verilmeye devam edilmesinin başka nedenleri vardır.

Kötü niyetli politikacıların ise, kendi menfaatleri dışındaki hiçbir şeyi gözleri görmez. Bunların insanların inançlarında yapacakları tahrifat daha büyük olur.

Sonuç olarak ilk yapılması gereken, insanların imanlarını güçlendirmektir. Bunun için bir taraftan da, yukarıda bahsedildiği gibi, insanlardaki imanın güçlenmesine vesile olacak nitelikte her alanda çalışmalar yapmaya devam etmeliyiz. Diğer taraftan insanları bilerek kandıranları, hukuk içerisinde cezalandırmalıyız.

Eflatun der ki: “Kötülüklerin en büyüğü, haksızlıkların cezasız kalmasıdır.” O halde insanları huzurlu kılabilmek için, Kur’an’ın ve Hz. Muhammed’in yöntemlerini uygulayacağız. Yani hem seveceğiz ve alicenap olacağız, hem yaptıkları haksızlıklarından ısrarla dönmeyenleri, hiç düşünmeden Allah’ın bize gösterdiği hukuk içerisinde cezalandıracağız, hem de toplumu ilgilendiren her alanda bu yönde reformlar yapmaya çalışacağız. Ama yaptığımız reformları da Kur’an’a uygun yapacağız ki, bir süre sonra yeni bir reform ile ters bir anlayış sergileyerek değiştirmek zorunda kalmayalım.

Umudumuz o ki, modern karşıtlığına ve Ortaçağ idealine dayanan bağnaz dindarlık anlayışı, hangi dinde olursa olsun kendisine yer bulamayacaktır. Gerçek Tanrı ve O’nun dini, insanlara yol gösterecektir.

YOLSUZLUK KÜLTÜRÜ VE GELECEĞİMİZ

Önceki yazımızda aktarılan Piyasa dini, küreselleşmenin yardımıyla hâkimiyet sınırlarını dünya çapında genişletiyor. İnsanları giderek artan bir şekilde etkisi altına alıyor. Çünkü insanların nefislerindeki istekleri ve korkuları biliyor. Bunlara çözümler sunuyor. Sunduğu çözümler soyut değil, deneysel olabiliyor. Dolayısıyla insan nefsi ile sıkı bir iletişim kurabiliyor.

Nefislerinin arzularını yerine getirebilmek ve korkularını yenebilmek için aynı yapıdaki insanlarla kolayca guruplar oluşturulabiliyor. Böylece uluslar üstü bir birliktelik doğabiliyor. Görünürdeki manevi inançları, dilleri, soyları, siyasi görüşleri, konumları vb. farklı olan insanlar, birlikte hareket edebiliyorlar.

Nefisleri tatmin etmenin en kolay yolu, yolsuzluk yapmaktır. İş yaparak, üreterek, ticaret yaparak kazanmak, kabiliyetli olmayı gerektirir. Fakat bu yöntemler, insan becerikli olsa bile, hem zor hem de risklidir.

Hâlbuki yolsuzluk yapmak için kabiliyetli olmaya gerek yoktur. Çünkü boşa harcanan veya bir şey yapmadan kazanılan para kendi paraları değildir. Zaten önlerinde “minareyi çalanın kılıfını hazırlaması” için akıl alabilecekleri örnekler çoktur. Dolayısıyla yolsuzluk yapmanın, riski daha azdır.

Bu sebeple yolsuzluk kültürü, bütün dünyada geçerli bir norm halini almıştır.

Dünyanın hemen her yerindeki serbest piyasa anlayışı birbirine benzemektedir. Ortak özellikleri, yoksullara rekabet kuralları, zenginlere devlet desteği uygulamaktır. Bu uygulamalar sadece, ülke içi politikalar için geçerli değildir. Ülkeler arası politikalar için de aynen geçerlidir.

Bu sebeple ülkelerde teker teker yapılan piyasa reformları istenilen faydayı sağlamaz. Bütün dünyada ortaklaşa ve temel kurumsal reformlar olmalıdır.

İlk yapılacak iş, bu konularla ilgili olarak yeni uluslararası kurumlar kurmaktır. Sonra ülkelerde politik reformları gerçekleştirmek ve bunların milletlerarası yeni kuruluşlarla şeffaf ilişki kurmasını sağlamaktır. Bunlar başarıldıktan sonra sıra diğer reformlara gelecektir.

Ülkelerin görevi, eğitimi ve maddi refahı geniş kitlelere yaymak olmalıdır. Bunun için maliye, eğitim, arazi, bilim ve teknoloji, üretim gibi konularda ciddi reformlar yapılmalıdır.

Üretim anlayışını oluşturmayan veya kaybeden ülkeler gerilemeye mahkûmdur.

Yolsuzluklar, ülkelerin aşırı borçlanmalarına sebep olurlar. Projeleri, israfa yöneliktir. Geri dönüşümleri çok yetersizdir. Bu durum ülkeden sermaye kaçışına sebep olur. Benzer şekilde, ülkelerden kapasiteli insan kaçışının da ana nedeni, yolsuzluklardır. Beyin göçü olarak tanımlanan bu kaçış aslında, ülkeler için sermaye kaçışından ve hattâ borçlardan daha önemlidir. Çünkü bilginin az olduğu yerde, üretilen bir şeyin katma değeri çok az olur.

Beyin göçü ve yolsuzluk, bugün zenginlerin işlerine gelebilir.  Ama unutmayalım ki, zenginlerin, zenginliklerini artırabilmeleri için, yeni zenginlere ihtiyaçları vardır. Diğer taraftan dünyada kültür, ticaretin hâkimiyeti ve yönetimi altına girmiştir. Dolayısıyla zenginler için de, yolsuzluk ve beyin göçü vermek tehlikesi vardır. Zenginlerin de beyin göçü verebileceklerinin madde dışındaki bir başka göstergesi; insanlık, muhabbet, sakinlik gibi değerleri arayan kabiliyetli insanların sayısındaki artıştır.

Zaten, ahlâki yönü olmayan serbest Pazar ekonomisi, hiçbir ülkeyi mali krizlerden uzun süre koruyamaz. Durumun böyle olduğunun örneklerini, dünya küreselleştikçe bizzat yaşamaya başladık.

Sonuç olarak, küreselleşen dünyada, alacağımız tedbirler de küresel nitelikte olmadıkça, havanda su dövmeye devam ederiz.